środki przymusu

W jednym z pierwszych artykułów dotyczących powiązania tematyki compliance z zapobieganiem odpowiedzialności karnej, wskazaliśmy na problem z udzieleniem jednoznacznej odpowiedzi na pytanie – co zrobić by nie dać się zaskoczyć organom ścigania? Choć nie jesteśmy w stanie udzielić naszym klientom oraz czytelnikom uniwersalnej i kategorycznej odpowiedzi, staramy się tworzyć pewne ogólne zasady zarządzania ryzykiem w […]

Zgodnie z art. 258 § 1 pkt 2 k.p.k. tymczasowe aresztowanie i pozostałe środki zapobiegawcze można stosować, gdy zachodzi uzasadniona obawa, że oskarżony będzie nakłaniał do składania fałszywych zeznań lub wyjaśnień albo w inny bezprawny sposób utrudniał postępowanie karne. W skrócie ta przesłanka szczególna do zastosowania aresztu nazywana jest obawą matactwa. Bardzo często właśnie ona […]

Już jakiś czas temu Fundacja Court Watch Polska skierowała do Premiera RP petycję dotyczącą zmiany przepisów Kodeksu postępowania karnego w zakresie instytucji tymczasowego aresztowania. Jest to  reakcja na co raz bardziej niepokojące dane dotyczące stosowania tego środka zapobiegawczego w Polsce. Fundacja Court Watch Polska proponuje kompleksowe i złożone działania. Mogą przyczynić się one do ograniczenia […]

Zatrzymanie osoby jest formą pozbawienia wolności, dlatego może do niego dojść tylko w określonych sytuacjach, na podstawie konkretnych przepisów. Polski system prawny zna kilka rodzajów zatrzymań: zatrzymanie porządkowe (prewencyjne), zatrzymanie penitencjarne, zatrzymanie administracyjne, a także ujęcie obywatelskie oraz zatrzymanie policyjne, zwane też zatrzymaniem właściwym. Każda z tych instytucji może być stosowana przy wystąpieniu konkretnych przesłanek […]

Tymczasowe aresztowanie, jako najsurowszy środek zapobiegawczy funkcjonujący w polskim kodeksie postępowania karnego, powinien być orzekany ze szczególną rozwagą i umiarem. Niestety praktyka, zarówno prokuratorów, jak i sądów daleka jest w tym zakresie od pożądanej. Wskazują na to nie tylko statystyki, ale również orzeczenia Europejskiego Trybunału Prawa Człowieka, oraz raporty z badań przeprowadzanych przez niezależne podmioty […]

Wielokrotnie przygotowując różnego rodzaju teksty, opracowania, czy nawet szkolenia z zakresu compliance stawiałem sobie pytanie, które sformułowałem w tytule. Odpowiedź na nie nigdy nie była jednoznaczna, ani też oczywista. Wszystko zależy bowiem od kontekstu w jakim je umieścimy. W konsekwencji, w ujęciu generalnym zapewne ok. 99% przedsiębiorców ten problem dotyczyć nie będzie. Z drugiej jednak […]

Tymczasowe aresztowanie jako izolacyjny, tym samym najsurowszy środek zapobiegawczy, ze względu na dolegliwość jaka wiąże się z jego stosowaniem jest ograniczony poprzez określenie dopuszczalnych okresów jego trwania. W art. 263 k.p.k. ustawodawca unormował dopuszczalne okresy stosowania tymczasowego aresztowania, wskazując podstawowy termin stosowania tego środka zapobiegawczego w postępowaniu przygotowawczym, tj. okres nie dłuższy niż 3 miesiące […]

Stosowanie środków zapobiegawczych jest obwarowane wieloma kodeksowymi wymogami, związanymi między innymi z występowaniem dużego prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa, czy też obaw o zakłócanie przebiegu postępowania. Przesłanki, które warunkują ustanowienie środka, w tym także tymczasowego aresztowania, są w większości kwestiami podlegającymi subiektywnej ocenie, a co więcej fakty, przez które zostały ustanowione, mogą dezaktualizować się w toku kolejnych […]

Możliwość zastosowania tymczasowego aresztowania warunkowana jest jednoczesnym wystąpieniem przesłanki ogólnej oraz tzw. przesłanek szczególnych. Przesłankę ogólną stanowią dowody zebrane w sprawie świadczące o dużym prawdopodobieństwie, że podejrzany popełnił zarzucany mu czyn. Wskazuje się, że prawdopodobieństwo popełnienia przez podejrzanego zarzucanych mu przestępstw musi wręcz „graniczyć z pewnością”, co potwierdza zarówno przyjęta linia orzecznicza, jak i poglądy doktryny.

Tymczasowe aresztowanie jest najdotkliwszym środkiem zapobiegawczym przewidzianym w polskiej procedurze karnej. W przeciwieństwie do pozostałych środków stypizowanych w Kodeksie postępowania karnego postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania może wydać tylko sąd, który winien kierować się dyrektywą minimalizacji środków zapobiegawczych wyrażoną w art. 257 § 1 k.p.k. Z dyrektywy tej wynika również wymieniony w art. 251 § 3 k.p.k. […]